تأکید بر هم‌افزایی میان‌رشته‌ای و بازاندیشی در مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه در دومین جلسه کمیته هفته پژوهش
دومین جلسه کمیته هفته پژوهش سال ۱۴۰۵ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با حضور دکتر سیدمحمدرضا امیری‌طهرانی، رئیس پژوهشگاه، دکتر مالک شجاعی، سرپرست مدیریت پژوهشی، جمعی از مدیران و نمایندگان پژوهشکده‌ها و معاونت‌ها برگزار شد. در این نشست، ضمن بررسی برنامه‌ها و محورهای پیشنهادی هفته پژوهش، بر توسعه همکاری‌های میان‌رشته‌ای، معرفی دستاوردهای علمی، تقویت ارتباطات رسانه‌ای و بهره‌گیری از این مناسبت برای بازاندیشی در عملکرد و مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه تأکید شد.
دکتر امیری‌طهرانی: هفته پژوهش فرصتی برای بازاندیشی در عملکرد و مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه است
در ابتدای نشست، دکتر سیدمحمدرضا امیری‌طهرانی، رئیس پژوهشگاه، با قدردانی از تلاش‌های معاونت پژوهشی و اعضای کمیته، هفته پژوهش را فرصتی ارزشمند برای معرفی فعالیت‌های علمی و پژوهشی یک‌ساله پژوهشکده‌ها و آشنایی اعضای هیئت علمی با دستاوردها و ظرفیت‌های علمی یکدیگر دانست.
وی با تأکید بر ضرورت گسترش همکاری‌های میان‌رشته‌ای اظهار داشت: پیامدهای نگاه‌های صرفاً تک‌رشته‌ای را در مسائل کشور مشاهده می‌کنیم. هنگامی که اقتصاد بدون توجه به اجتماع، فرهنگ و سیاست مورد بررسی قرار گیرد یا سیاست‌گذاری بدون در نظر گرفتن ابعاد اقتصادی و اجتماعی انجام شود، نتایج و پیامدهای متفاوتی به دنبال خواهد داشت. ازاین‌رو، توجه به تعامل میان رشته‌های مختلف، ضرورتی نظری و عملی است.
رئیس پژوهشگاه با اشاره به اینکه گردهم‌آمدن حوزه‌های مختلف علوم انسانی در یک نهاد پژوهشی، از ظرفیت‌های ارزشمند پژوهشگاه است، تصریح کرد: این ظرفیت می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری فعالیت‌های مشترک میان اعضای هیئت علمی و پژوهشکده‌ها باشد؛ هرچند تحقق همکاری‌های مؤثر، علاوه بر فراهم‌بودن این بستر، به تعامل و مشارکت فعال اعضا نیاز دارد.
دکتر امیری‌طهرانی در بخش دیگری از سخنان خود، هفته پژوهش را فرصتی فراتر از گزارش فعالیت‌های اداری و اجرایی دانست و بر ضرورت ارزیابی انتقادی عملکرد پژوهشگاه تأکید کرد. وی با اشاره به مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها و نهادهای علمی گفت: لازم است در این فرصت تأمل کنیم که تاکنون چه کرده‌ایم، فعالیت‌های پژوهشی ما در چه مسیری قرار دارد، چه اهدافی را دنبال می‌کند و تا چه اندازه توانسته‌ایم در ارتباط با مسئولیت اجتماعی خود در جامعه و کشور تأثیرگذار باشیم.
وی افزود: بررسی میزان تأثیرگذاری پژوهشگاه و شناسایی راه‌های ارتقای آن می‌تواند به تعریف جهت‌گیری‌ها، راهبردها و خط‌مشی‌های آینده کمک کند. این گفت‌وگوها باید زمینه‌ای برای تدوین برنامه راهبردی پژوهشگاه فراهم کنند؛ برنامه‌ای که نه صرفاً به‌صورت بخشنامه‌ای و از بالا به پایین، بلکه حاصل همگرایی و مشارکت اعضای هیئت علمی و درک مشترک آنان از جامعه و مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه باشد.
رئیس پژوهشگاه در پایان با قدردانی از مشارکت اعضای کمیته، ابراز امیدواری کرد برگزاری هفته پژوهش، افزون بر بزرگداشت این مناسبت، دستاوردهایی مؤثر و ماندگار برای پژوهشگاه به همراه داشته باشد.
شعار رسمی «پژوهش و فناوری؛ پیشران ایران قوی و تاب‌آور»
در ادامه این نشست، دکتر مالک شجاعی با اشاره به برنامه‌ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای برگزاری هفته پژوهش از ۲۱ تا ۲۷ آذرماه ۱۴۰۵ و شعار رسمی «پژوهش و فناوری؛ پیشران ایران قوی و تاب‌آور»، گزارشی از مباحث مطرح‌شده در نخستین جلسه کمیته ارائه کرد.
وی با اشاره به ضرورت انتخاب شعاری متناسب با مأموریت‌ها و اقتضائات پژوهشگاه و حوزه علوم انسانی، از اعضای کمیته خواست پیشنهادهای خود را در شش محور مطرح‌شده در پژوهشکده‌ها بررسی و جمع‌بندی کنند. این محورها شامل انتخاب شعار اختصاصی هفته پژوهش پژوهشگاه، پیشنهاد سخنرانان کلیدی از میان صاحب‌نظران برجسته علوم انسانی، طراحی پنل‌ها و برنامه‌های مشترک میان‌رشته‌ای و میان‌پژوهشکده‌ای، ارائه الگوهای متنوع برای ترویج و افزایش رؤیت‌پذیری فعالیت‌های پژوهشی اعضای هیئت علمی، معرفی برنامه‌های ویژه پژوهشکده‌ها، مراکز و گروه‌ها و مشارکت در تدوین ویژه‌نامه هفته پژوهش بود.
دکتر شجاعی همچنین بر ضرورت شناسایی و معرفی پژوهشگرانی تأکید کرد که در حوزه تخصصی خود در سطح بین‌المللی فعالیت‌های شاخصی دارند و افزود: آشنایی مدیریت پژوهشی با ظرفیت‌ها و دستاوردهای علمی اعضای هیئت علمی می‌تواند زمینه معرفی شایسته‌تر توانمندی‌های پژوهشگاه را فراهم کند.
وی با اشاره به تأکید رئیس پژوهشگاه بر انتشار ویژه‌نامه‌ای فاخر هم‌زمان با افتتاحیه هفته پژوهش، خواستار ارسال چکیده طرح‌های پژوهشی، رویدادهای علمی و بین‌المللی، دستاوردهای پژوهشکده‌ها و نیز یادداشت‌ها و ایده‌های علمی اعضای هیئت علمی برای تدوین این ویژه‌نامه شد. همچنین، عناوین پیشنهادی برای شعار اختصاصی هفته پژوهش پژوهشگاه مطرح شد تا در ادامه، اعضای کمیته درباره آن‌ها به بحث و هم‌اندیشی بپردازند.
طرح دیدگاه‌ها و پیشنهادهای نمایندگان پژوهشکده‌ها و مدیریت‌های پژوهشگاه
در بخش بعدی جلسه، نمایندگان پژوهشکده‌ها و مدیریت‌های مختلف به بیان دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود درباره محورهای شش‌گانه پرداختند. از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده، برگزاری برنامه‌های مشترک میان پژوهشکده‌ها، طراحی نشست‌های میان‌رشته‌ای با تمرکز بر مسائل و تحولات روز جامعه، دعوت از چهره‌های شاخص علمی و سیاست‌گذاران حوزه علوم انسانی برای حضور در نشست‌های گفت‌وگومحور و معرفی ظرفیت‌های علمی پژوهشگاه بود.
همچنین پیشنهادهایی درباره افزایش رؤیت‌پذیری دستاوردهای پژوهشی از طریق برگزاری نمایشگاه، تهیه اینفوگرافیک و گزارش عملکرد سالانه پژوهشکده‌ها، معرفی آثار و فعالیت‌های علمی اعضای هیئت علمی و ایجاد بستری برای دسترسی ماندگار و به‌روز به این دستاوردها مطرح شد.
اعضای حاضر همچنین بر ضرورت تقویت ارتباط پژوهشگاه با رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها و افزایش بازتاب فعالیت‌های علمی و پژوهشی در فضای رسانه‌ای تأکید کردند. در این بخش، موضوع معرفی دستاوردهای بین‌المللی پژوهشگاه و انعکاس فعالیت‌های پژوهشکده‌ها در ویژه‌نامه هفته پژوهش نیز مورد توجه قرار گرفت.
برگزاری نشست‌هایی با موضوعات تاریخی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مرتبط با مسائل روز کشور، توجه به ظرفیت‌های مطالعات میان‌رشته‌ای در موضوعاتی همچون مقاومت و تحولات تاریخی، معرفی پیشکسوتان و چهره‌های برجسته پژوهشی و استفاده از قالب‌های متنوع برای ارائه دستاوردهای علمی نیز از دیگر پیشنهادهای اعضا بود.
در پایان، دکتر شجاعی ضمن قدردانی از حضور و مشارکت نمایندگان پژوهشکده‌ها و مدیریت‌های مختلف، بر ضرورت ارسال مکتوب پیشنهادها و دیدگاه‌ها تأکید کرد تا جمع‌بندی نهایی با مشورت هیئت‌رئیسه و معاونت پژوهشی انجام شود و زمینه برنامه‌ریزی منسجم‌تر برای برگزاری هفته پژوهش سال ۱۴۰۵ فراهم آید./پایان
ایتا