گزارش نشست «بررسی تطبیقی ابهام استراتژیک و الگوهای مدیریت بحران در دوران حکومت امام علی (ع)»
بیستمین پیشنشست چهارمین کنگره بینالمللی امام علی(ع) با محور «بررسی تطبیقی ابهام استراتژیک و الگوهای مدیریت بحران در دوران خلافت امام علی(ع)» روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵، در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. این نشست در چارچوب بیستمین پیشنشست چهارمین کنگره بینالمللی امام علی(ع) با عنوان کلی «امام علی(ع)، انسان ۲۵۰ ساله و تمدن نوین اسلامی» و به همت مرکز تحقیقات امام علی(ع) پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. دکتر حمیدرضا اکبری سخنران و دکتر منوچهر صابر دبیر نشست بودند.
دبیر نشست در آغاز، ضمن خوشآمدگویی به استادان، پژوهشگران و حاضران، موضوع نشست را «بررسی تطبیقی ابهام استراتژیک و الگوهای مدیریت بحران در دوران خلافت امام علی(ع)» معرفی کرد و هدف آن را واکاوی تحلیلی شیوه مواجهه امام علی(ع) با بحرانهای سیاسی و فاصله میان روایتهای سیاسی و واقعیتهای میدانی دانست. سپس از سخنران محترم برای آغاز ارائه دعوت شد.
محورهای اصلی سخنرانی و گفتوگو
در چکیده این پژوهش، مسئله ابهام در چند لایه طرح شده بود؛ از جمله ابهام در نیتها و نسبت آن با شفافیت راهبردی امام علی(ع) در برابر «ابهام ابزاری رقیب»، و نیز ابهام در تواناییها و مسئله عدم تقارن اطلاعاتی.
سخنران در ارائه خود، ابهام استراتژیک را از دو منظر نیتها و تواناییها بررسی کرد. یکی از محورهای اصلی، مقایسه شفافیت راهبردی امام علی(ع) با آنچه در چکیده پژوهش «ابهام ابزاری رقیب» توصیف شده بود؛ بحثی که امکان واکاوی تفاوت رویکردها در مواجهه با بحران و پیامدهای آن برای اعتبار سیاسی و ماهیت خلافت را فراهم میکرد.
همچنین مسئله عدم تقارن اطلاعاتی و نسبت آن با ارزیابی تواناییها در شرایط بحران مطرح شد. این چارچوب تحلیلی میکوشد تجربه تاریخی را با مفاهیم روابط بینالملل و مدیریت بحران وارد گفتوگو کند، در عین حال بر ضرورت توجه به تفاوت زمینههای تاریخی و معنای مفاهیم تأکید دارد.
از پرسشهای محوری این بحث آن بود که چگونه میتوان از مفاهیم تحلیلی معاصر برای بازخوانی یک تجربه تاریخی بهره گرفت، بیآنکه تفاوتهای زمینهای و مفهومی نادیده گرفته شود. پس از سخنرانی، حاضران پرسشها و دیدگاههای خود را مطرح کردند و پیوند میان اخلاق سیاسی، شفافیت، قدرت و مدیریت بحران در سیره علوی از موضوعاتی بود که برای تأمل و بررسی بیشتر پیش نهاده شد.
جمعبندی و اهمیت نشست
برگزاری بیستمین پیشنشست کنگره، فرصتی برای بررسی روشمند سیره سیاسی امام علی(ع) و گفتوگو درباره ظرفیتهای آن در فهم مسائل حکمرانی و مدیریت بحران فراهم کرد. مقایسه مفاهیم تحلیلی امروز با تجربه تاریخی، به شرط رعایت تفاوتهای زمینهای، میتواند پرسشهای تازهای پیش روی پژوهشگران تاریخ، علوم سیاسی و روابط بینالملل قرار دهد. دبیر نشست در پایان، از سخنران و حاضران برای مشارکت در این گفتوگوی علمی سپاسگزاری کرد و بر امیدواری به پژوهشهای ژرفتر در این حوزه تأکید شد./پایان
