دکتر سیمایی، وزیر علوم: وظیفه همه ماست که حافظ میراث ملی و فرهنگی‌مان باشیم

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در تاریخ سه‌شنبه 19 آبان‌ماه 1405 میزبان جناب آقای دکتر حسین سیمایی، وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری، آقای دکتر سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، آقای دکتر مهدی پندار، معاون محترم اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم، آقای دکتر محمدعلی دادگسترنیا، دستیار رسانه‌ای وزیر و مدیر روابط عمومی وزارت علوم و دیگر اعضای هیئت همراه بود تا در بازدید از «کتابخانه استاد مجتبی مینوی» موضوع خبر آسیب‌دیدگی به آثار ارزشمند این کتابخانه را از نزدیک بررسی نمایند. 
در این دیدار که رئیس و معاونین پژوهشگاه، مشاوران رئیس و جمعی از مدیران پژوهشگاه به همراه تعداد زیادی از خبرنگاران رسانه‌های جمعی حضور داشتند، اعضای حاضر ضمن آشنایی با بخش‌های کتابخانه مینوی، در جریان واقعه آب‌گرفتگی ناودان ساختمان و نفوذ قطرات باران در بخش‌هایی از دیوار شرقی کتابخانه و آسیب‌دیدگی تعدادی از کتاب‌ها و اقدامات اصلاحی و ترمیمی و میزان آسیب‌دیدگی‌ها قرار گرفتند. 

به‌گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دکتر سیمایی، وزیر علوم در جمع خبرنگاران با تأکید بر اینکه تنها هشت کتاب چاپی بر اثر باران اخیر در شامگاه 16 آبان و بامداد 17 آبان ماه آسیب دیده است، گفت: بر اثر یادداشتی که در فضای مجازی منتشر شد، مطلع شدیم که کتابخانه مرحوم استاد مجتبی مینوی آسیب دیده و گفته شده بود که نسخ خطی این کتابخانه آسیب جدی دیده‌‌اند. این بازدید برای بررسی وضعیت کتابخانه، اتخاذ تدابیر اصلاحی برای جلوگیری از تکرار وقایع مشابه، ترمیم فوری همین اندک خسارات وارده انجام می‌‍شود. وظیفه ماست که حافظ میراث ملی و فرهنگی‌مان باشیم. مرحوم مینوی در یکی از یادداشت‌هایش می‌گوید: «من اگر به اندازه بال پشه‌ای به فرهنگ ایران و پیشرفت فرهنگی ایران خدمت کرده باشم، عمرم بیهوده نبوده است.» بنابراین، وظیفه ماست از بزرگی که این‌قدر فرهنگ‌مدار بوده، قدردانی کرد.
وزیر علوم تأکید کرد: بلافاصله بعد از اینکه از این رویداد مطلع شدم، در این محل حضور پیدا کردیم، به همراه رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دو تن از معاونین وزارت علوم، به محل کتابخانه آمدیم. چنان‌که شما هم مشاهده کردید، در یک محدوده‌ای شاید به ابعاد یک در دو متر، دیوار نم‌کشیده است و حدود هفت، هشت کتاب چاپی به زبان انگلیسی صرفاً خیس و مرطوب شده است. بیشترین آسیب هم در بخش جلد این آثار دیده می‌شود و خوشبختانه دوستان کتابخانه اوراق نم‌کشیده شده را خشک کردند و این آثار همین الان هم قابل استفاده هستند، منتها با صحافی بهتر قاعدتاً بیشتر و بهتر قابل استفاده خواهد شد. خوشبختانه هیچ نسخه خطی در این کتابخانه آسیب ندیده و فقط دیوار خیس شده است. آن هم به این دلیل است که اول، یک ساختمان بلندمرتبه در جنب این ساختمان احداث شده است که سبب تجمع آب در پشت دیوار کتابخانه و مانع تخلیه آب شده است. دوم اینکه این ساختمان قدیمی است و چند سالی هم شاید کم‌توجهی به آن شده بوده، ولی با حضور آقای دکتر امیر طهرانی حتماً این کتابخانه رونق خواهد گرفت و این فضای میراثی ارزشمند، ظرفیت مناسبی برای برگزاری رویدادهای متنوع فرهنگی است.  

دکتر سیمایی افزود: بنا داریم که این میراث ارزشمند را در معرض استفاده عموم قرار دهیم. اینکه این کتابخانه با این مخزن ذی‌قیمت حبس بشود و کسی از آن‌ها بهره‌برداری نکند، کار بهینه‌ای نیست. البته کارهای خوبی در اینجا با وقفه‌هایی به انجام رسیده است که امیدواریم وقفه‌ها جبران شود و حاشیه‌های مرحوم مینوی بر کتاب‌ها که در حال جمع‌آوری است هرچه زودتر منتشر شود. این حاشیه‌ها میراث ارزشمندی هستند. آقای دکتر امیری‌طهرانی یکی از برنامه‌هایشان این است که چاپ حاشیه‌های فراوانی که مرحوم مینوی در این کتاب‌ها دارند را ادامه دهند. به‌هر حال، ما از صدای بلند کسانی که حافظان میراث ما هستند، خوشحال می‌شویم، تا دقت‌ها و توجهات را بیشتر کنیم، ولیکن باید واقع‌نمایی صورت گیرد، نه بزرگ‌نمایی و نه کوچک‌نمایی. ما هم اعلام آمادگی کردیم اگر برای حفظ ساختمان نیاز به هزینه باشد، هزینه‌هایی برای بهینه‌سازی بنای کتابخانه استاد مینوی انجام خواهد شد.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایبنا که شنیده‌ایم یک نامه‌ استاد مینوی آسیب کامل دیده است، تأکید کرد: فقط هشت نسخه کتاب چاپی آنهم بیشتر در قطع جیبی هستند و به زبان انگلیسی منتشر شدند، آسیب دیده است. بقیه کتاب‌هایی که شما می‌بینید، در طبقه‌ی دوم روی زمین قرار دارند چون یا با قطراتی اندک در تماس قرار گرفتند و یا احتمال می‌رفت در معرض نم دیوار قرار گیرند، از قفسه‌ها به صورت سالم خالی شده‌اند و اکنون روی زمین قرار گرفتند. نسخه‌های خطی این کتابخانه ارزشمند در یک مخزن دیگر هستند.

دکتر سیدمحمدرحیم ربانی‌‌زاده، معاون اداری مالی و مدیریت منابع پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نیز در این خصوص گفت: تدابیر کافی انجام شده و تعمیرات بنا و فضای ساختمان را از همین حالا شروع می‌کنیم. ساختمان کتابخانه قدمت چند دهساله دارد و شاید البته سهل‌انگاری هم بوده که محل عبور آب در ناودان گیر کرده و عواملی در کنار ریشه درختان مانع عبور آب باران که از ساعات اولیه صبح هفدهم آبان شدت گرفته بود، شده است. خوشبختانه از همان ساعات ابتدایی مشخص شدن این نم گرفتگی و چکیدن قطرات، اقدامات اولیه در فنرزنی و رفع مشکل انجام شده است.
وی تأکید کرد: ما نهایت تلاش را برای بازسازی این کتابخانه انجام می‌دهیم و همچنان که در بازسازی سال‌های گذشته تلاش کردیم بافت قدیمی کتابخانه حفظ شود و حتی صندلی‌های کتابخانه را به همان شکل قدیم نگه داشته‌ایم، تلاش خواهیم کرد بازسازی‌ها با رعایت نهایت اصول مرمتی و احیاء صورت گیرد و به بنا و آثار موجود در آن گزندی نرسد.  

در بخش دیگری از این بازدید خانم دکتر زهرا پارساپور، عضو هیأت امنای کتابخانه استاد مینوی نیز توضیحاتی درباره چاپ یادداشت‌های مرحوم مینوی و تصویربرداری اسناد و مکاتبات و دیجیتال‌ شدن داده‌های کتابخانه، ارائه کرد.
بخش پایانی این دیدار گفتگوی صمیمانه و دسته‌جمعی وزیر علوم و معاونین وزارت با رئیس، معاونین و مدیران پژوهشگاه در کنار میزکار استاد مجتبی مینوی در کتابخانه بود. محور اصلی این گفت‌گوها درباره امکانات دیجیتال‌سازی منابع و داده‌های کتاب‌خانه‌ای در کشور و پایگاه‌های داد‌ه‌های علمی بود. 

گفتنی‌است پیش از آغاز بازدید وزیر محترم علوم و هیئت همراه از کتاب‌خانه استاد مجتبی مینوی، سرکار دکتر زهرا پارساپور، رئیس و عضو هیأت امنای کتابخانه استاد مجتبی مینوی، آقای دکتر سید محمدرحیم ربانی‌زاده، معاون اداری مالی و مدیریت منابع پژوهشگاه؛ آقای دکتر سلمان صادقی‌زاده، مدیر کتاب‌خانه‌های پژوهشگاه؛ آقای دکتر حمیدرضا رادفر، کارشناس کتاب‌داری و رئیس پیشین کتابخانه‌های پژوهشگاه، با انجام مصاحبه‌ها، و پاسخ‌دهی به پرسش‌های خبرنگاران متعدد حاضر در کتاب‌خانه، ضمن نشان دادن وضعیت کنونی کتاب‌های خارج شده از قفسه‌ها، توضیحات لازم را ارائه دادند./پایان