آئین بزرگداشت زنده‌یاد دکتر ابوالقاسم رادفر برگزار شد
آیین بزرگداشت زنده‌یاد استاد دکتر ابوالقاسم رادفر، به همت پژوهشکدۀ زبان و ادبیات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و به مسئولیت دکتر زینه عرفت‌پور، رئیس این پژوهشکده، و با حمایت ریاست پژوهشگاه، دکتر سیدمحمدرضا امیری‌طهرانی‌زاده، برگزار شد. این آیین با هدف پاسداشت جایگاه علمی و فرهنگی این استاد فرهیخته و گرامیداشت سال‌ها تلاش و خدمات ارزشمند ایشان در عرصۀ پژوهش، کتاب‌شناسی و مطالعات زبان و ادبیات فارسی برپا گردید و فرصتی برای بازخوانی میراث علمی و اخلاقی و یادآوری منش انسانی و پژوهشگرانه ایشان فراهم آورد.
مراسم با تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم آغاز شد.
سخنان ریاست پژوهشگاه در آغاز آیین بزرگداشت زنده‌یاد دکتر رادفر
رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ضمن خوشامدگویی به حاضران در مراسم یادبود، فرهیختگان و خانوادۀ ارجمند زنده‌یاد دکتر ابوالقاسم رادفر، یاد و خاطره ایشان را گرامی داشت و برای آن استاد فقید از درگاه خداوند متعال رحمت و آمرزش مسئلت کرد. وی با اشاره به سال‌ها تلاش علمی و پژوهشی دکتر رادفر در خدمت به زبان و ادبیات فارسی، بر ویژگی‌هایی همچون فروتنی علمی، مهربانی با همکاران و دانشجویان، پایبندی به اخلاق پژوهش و تعهد به اهداف پژوهشگاه تأکید کرد و پشتکار، دقت علمی و عشق ایشان به زبان و ادبیات فارسی و سال‌ها تلاش خستگی‌ناپذیرشان در ایران و شبه قاره هند را میراثی ارزشمند برای نسل‌های امروز و آینده دانست. وی در پایان، ضمن ابراز همدردی با خانواده آن مرحوم، درگذشت ایشان را تسلیت گفت و از حاضران در این آیین، سپاسگزاری کرد.
تأکید بر جایگاه برجستۀ علمی و کتاب‌شناختی استاد رادفر
در بخش نخست سخنرانی‌ها، دکتر تقی پورنامداریان، استاد بازنشستۀ پژوهشکدۀ زبان و ادبیات، درگذشت دکتر رادفر را ضایعه‌ای بزرگ برای جامعۀ علمی و فرهنگی دانست و از ایشان به‌عنوان کتاب‌شناسی برجسته یاد کرد. وی با اشاره به شناخت گستردۀ استاد رادفر از آثار و شخصیت‌های فرهنگی گذشته، بر اشراف کم‌نظیر ایشان به این حوزه و تألیف کتاب‌های متعدد دربارۀ زندگی، آثار و جایگاه این شخصیت‌ها تأکید کرد.
سپس دکتر فرانک جهانگرد، عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ زبان و ادبیات، به نمایندگی از این پژوهشکده، دربارۀ جایگاه علمی و فرهنگی استاد رادفر سخن گفت. وی با اشاره به یک دهه همکاری با آن استاد در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، از سال‌ها فعالیت و خدمات علمی ایشان در پژوهشکدۀ زبان و ادبیات و دانشگاه عثمانیه هند یاد کرد و دانش گسترده، تلاش‌های پژوهشی و نقش مؤثر وی را در گسترش مطالعات زبان و ادبیات فارسی در ایران‌زمین و شبه‌قارۀ هند مورد تأکید قرار داد.
یادآوری تواضع، سخاوتمندی علمی و منش انسانی استاد
در ادامۀ مراسم، دکتر فاطمه راکعی، شاعر معاصر، با بیان خاطراتی از زنده‌یاد استاد رادفر، از دانش و پویایی کم‌نظیر ایشان در حوزۀ کتاب‌شناسی و نیز تواضع و سخاوتمندی علمی آن استاد یاد کرد. وی سخنان خود را با خواندن یکی از سروده‌های اخیرش با عنوان «رود» به پایان برد.
در بخش دیگری از برنامه، کلیپی دربارۀ زندگی علمی زنده‌یاد دکتر ابوالقاسم رادفر که به همت خانم شیوا رادفر و با همکاری روابط عمومی پژوهشگاه تهیه شده بود، به نمایش درآمد.
معرفی کارنامۀ مکتوب و آثار کتاب‌شناختی دکتر رادفر
در ادامه، دکتر اصغر اسمعیلی تازه‌کندی، عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ دانشنامه‌نگاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، به بررسی کتاب‌شناسی و کارنامۀ علمی زنده‌یاد دکتر رادفر پرداخت. وی ایشان را از کتاب‌شناسان برجسته و پژوهشگران نام‌آشنای حوزۀ زبان و ادبیات فارسی دانست که با شناخت گستردۀ منابع مکتوب و اشراف بر آثار و شخصیت‌های فرهنگی و ادبی، سهمی ارزشمند در معرفی و مستندسازی میراث علمی و ادبی ایران داشته است.
دکتر اسمعیلی با معرفی شماری از آثار کتاب‌شناختی استاد رادفر، از جمله کتاب‌شناسی‌های نظامی گنجوی، طبری، رودکی، حافظ و ادبیات دورۀ صفویه و نیز کتاب‌شناسی ترجمه‌های قرآن به زبان‌های خارجی، به گستردگی فعالیت‌های ایشان در حوزه‌های فرهنگ‌نویسی، تصحیح متون و معرفی آثار و احوال شاعران، عارفان و پژوهشگران اشاره کرد.
وی همچنین با استناد به کتاب‌شناسی تدوین‌شده از آثار استاد رادفر، یادآور شد که کارنامۀ مکتوب ایشان شامل معرفی ۲۸ کتاب و فهرستی از ۱۲۶ مقاله است؛ آماری که بیانگر گستردگی فعالیت‌های علمی و اهتمام ایشان به شناسایی و معرفی میراث فرهنگی و ادبی است.
«داد و دهش»؛ جلوه‌ای از میراث اخلاقی استاد رادفر
در بخش بعدی، دکتر محمدجعفر محمدزاده، از شاگردان زنده‌یاد استاد رادفر، با اشاره به تجربۀ شاگردی و بهره‌مندی از راهنمایی‌های ایشان در تدوین رسالۀ دکتری، از دانش گسترده، دقت علمی، مهربانی و گشاده‌دستی علمی این استاد یاد کرد.
وی با پیوند دادن منش علمی و اخلاقی دکتر رادفر به مفهوم «داد و دهش» در شاهنامۀ فردوسی، میراث ماندگار استاد را در انتقال بی‌دریغ دانش، راهنمایی پژوهشگران و رفتار صبورانه و مهربانانه با شاگردان دانست و این ویژگی‌ها را جلوه‌ای از نیک‌نامی و ماندگاری یاد انسان برشمرد.
سپس دکتر عبدالرضا مدرس‌زاده با اشاره به چهار سال همکاری و هم‌سفری علمی با زنده‌یاد دکتر رادفر در استان کرمان و تدریس دوره‌های تحصیلات تکمیلی، از منش اخلاقی، فروتنی، تعهد حرفه‌ای و اهتمام ایشان به پرورش دانشجویان و حمایت از همکاران جوان یاد کرد. وی همچنین با تأکید بر جامعیت آثار علمی استاد، به فعالیت‌های ایشان در حوزه‌های شاهنامه‌پژوهی، حافظ‌پژوهی، قرآن‌پژوهی و دانشنامه‌نویسی اشاره کرد و شخصیت علمی و انسانی وی را نمونه‌ای از پیوند دانش، ادب و اخلاق دانست.
گرامیداشت یاد استاد از سوی دوستان و استادان هندی
در بخش دیگری از مراسم، ویدئویی از سخنان دکتر سید اختر حسین، استاد هندی حوزۀ زبان و ادبیات و از شاگردان و دوستان قدیمی زنده‌یاد دکتر رادفر، پخش شد. وی در این ویدئو با بیان خاطراتی از استاد فقید، یاد و خاطرۀ ایشان را گرامی داشت و درگذشت این استاد برجسته را به خانوادۀ ایشان و جامعۀ ادبی ایران تسلیت گفت.
در پایان مراسم نیز پیام استاد سید حسن عباس، استاد و پژوهشگر هندی، قرائت شد. وی در این پیام، ضمن ابراز اندوه عمیق از درگذشت دکتر ابوالقاسم رادفر، از خاطرات آشنایی و حضور مشترک در محافل علمی و ادبی و بهره‌مندی از دانش و ادب ایشان یاد کرد و با تأکید بر منش مهربان و دوست‌داشتنی استاد، این فقدان را ضایعه‌ای بزرگ و جبران‌ناپذیر دانست.
وی در خاتمه، برای آن مرحوم طلب آمرزش و برای خانوادۀ ایشان صبر و شکیبایی مسئلت کرد و بر ضرورت زنده نگه‌داشتن یاد استاد و ادامه دادن کارهای نیک و ارزشمند ایشان تأکید ورزید.
این آیین در مجموع، با یادآوری ابعاد گوناگون شخصیت علمی، فرهنگی و اخلاقی زنده‌یاد استاد دکتر ابوالقاسم رادفر، بر نقش ماندگار ایشان در پژوهش، کتاب‌شناسی و معرفی میراث زبان و ادبیات فارسی و نیز اهمیت تداوم راه علمی و انسانی آن استاد فرهیخته تأکید داشت./پایان
ایتا